New Page 1

7. Chaam in beeld

(Foto: 29 september 2010)

Chaam is een dorp in de gemeente Alphen-Chaam, Nederlandse provincie Noord-Brabant,

in de buurt van Breda. Het aantal inwoners op 1 januari 2006 bedraagt 3836.

Dorpsstraat 12

Café-Biljartcentrum ’t Vermaek – Ulicotenseweg 10

Chaam was tot 1997 een zelfstandige gemeente.

Het dorp heeft landelijke bekendheid in verband met een jaarlijkse wielerwedstrijd, de Acht van Chaam.

Dit is een zogenaamd criterium dat volgens traditie de eerste woensdag na afloop van de Tour de France plaatsvindt.

H. Antoniuskerk – Chaam

Voormalige R.K. Pastorie

Idem (Foto: 26 april 2010)

Bredaseweg 18 en 20

Idem (Foto: 26 april 2010)

Geschiedenis:

Chaam zou reeds in 422 genoemd worden onder de maalstenen (vergaderplaatsen) van de Franken. De naam Chaam is afgeleid van de Keltische stam “Cambo” en pleit daarmee op zich al voor een prehistorisch ontstaan. “Cambo”-nederzettingen zijn meestal gelegen op de vruchtbare aanslibbingen van stroombeddingen. Het bekengebied van Chaam heeft er door de eeuwen heen een kleiachtige bodem afgezet, die vruchtbaarder is dan de bodem van omliggende dorpen. Ook in de geschiedenis van Chaam spelen abdijen, ridderorden en de heren van Breda een belangrijke rol. Aanvankelijk oefenen de abdijen van Thorn en Echternach een aantal rechten binnen het Chaamse grondgebied uit.

Winkelcentrum Chaam

Café-Restaurant “Keizershof” – Bredaseweg 33

Optrekje? Naast Café-Restaurant “Keizershof”

(wie kan hier iets over vertellen?)

Volgens: Sjaak Vermetten: een voormalig koetshuisje (27-7-2008)

Kerkstraat-3

“De mooi gedekte tafel” – Dorpsstraat 58

Met het groeien van de macht van wereldlijke vorsten worden de abdijen vanaf de 11e eeuw geleidelijk aan van hun wereldlijke macht beroofd. De rechten van de abdijen van Thorn en Tongerlo worden langzamer maar zeker beperkt tot het benoemingsrecht van pastoors en het tiendrecht. Vanwege deze ontwikkeling droeg Echternach haar rechten binnen de oude parochie Alphen in 1175 over aan de jonge abdij van Tongerlo, zodat die niet alleen een bron van bestaan kreeg, maar ook enig toezicht op het gebied kon houden. Toch treden zowel binnen Alphen als binnen Chaam vanaf het einde van de 12e eeuw de heren van Breda en de orde van de Tempeliers meer en meer op in de uitoefening van de wereldlijke macht en als eigenaren van grond.

Café “Het Chaamsche Wapen” – Dorpsstraat 44

Dorpsstraat 82

(Foto: 4 oktober 2010)

Basisschool “Het Beekdal” – Bredaseweg 55A

Binnen Alphen hebben de Tempeliers een eigen hof met de lagere rechtsmacht. Na de opheffing van deze orde in 1312 gingen haar rechten over op de orde van de Johannieters. In 1648 liet deze orde haar rechten over aan de heren van Breda. Het voormalige Hof te Brake te Alphen herinnerde nog aan deze periode. De heren van Breda werden in 1198 beleend met het land van Breda. Zij verbonden in de 15e eeuw Alphen en Chaam bestuurlijk aan elkaar door voor beide dorpen een gezamenlijk schepencollege aan te stellen. Alphen leverde 4 en Chaam 3 schepenen aan de schepenbank.

Raadhuis Chaam – Raadhuisplein 1

(Foto: 26 april 2010)

Molen “De Goede Verwachting” – Snijderseweg

“De Oude School” – Bredaseweg 59

Voormalige Protestantse school ‘Met de Bijbel.’

Beide dorpen voerden wel een afzonderlijke financiële huishouding. Samen met Baarle-Nassau onderhielden Alphen en Chaam één schout, één secretaris en later ook één ontvanger. doordat Alphen en Chaam één jurisdictie vormden, brachten de navolgende eeuwen geen opmerkelijke afwijkende ontwikkeling in beide dorpen. De eenheid Alphen en Chaam bleef bestaan, totdat de Franse machtshebbers in 1810 een complete reorganisatie doorvoerden.

‘t Looiershuis – Chaam

Zicht in Elsakkerpad

Ledevaertkerk – Chaam.

Voormalige Nederlands Hervormde kerk.

In vroegere tijden stond hierbij nog een unieke bakstenen toren.

Villa Vijverhof – Bredaseweg 52

In dat jaar werden met de verandering van de indeling van departementen ook nieuwe gemeentegrenzen vastgesteld. Chaam werd losgekoppeld van Alphen en ging als zelfstandige gemeente verder. Het dorp Riel werd met Alphen tot één gemeente samengevoegd.

Dorpsstraat 7

Voormalige Nederlands Hervormde pastorie

De Binderije – Dorpsstraat 59

Sportcafé De Loco – Dorpsstraat 22

Runderij “Huis ten Bosch” – Bredaseweg 72

Landgoed Hondsdonk (1)

Landgoed Hondsdonk (2)

Voor meer informatie betreffende dit landgoed, zie de website: http://www.wandelpaden.com/Rubriek2j.html

Mijn indruk van Chaam, Chaam is een klein dorpje tussen Ulvenhout en Baarle Nassau. Het heeft een vrij drukke verkeersader en het straalt niet echt iets bijzonders uit. Wellicht is dat anders tijdens de Acht van Chaam en met Carnaval. Het doorgaande verkeer gaat door de Bredaseweg en Dorpsstraat en de fietspaden zijn vrij smal. Met de trottoirs is het droevig gesteld. Deze zijn op veel plaatsen veel te smal en soms wordt men gedwongen ’n stuk over het toch al niet al te brede fiets pad te lopen. In de achterliggende straatjes vallen maar weinig interessante dingen te ontdekken. Doch de daar weer achterliggende Chaamse Bossen maken weer veel goed.

Op zondag 4 mei 2008 maakte ik een paar foto’s van het bovenstaande landhuis. Dit landhuis bevindt zich op het landgoed Hondsdonk, welke half de veertiende eeuw er reeds was. Het landgoed ligt bezijden de weg van Ulvenhout naar Chaam en wordt tegenwoordig aangemerkt als een stiltegebied. Doch, waar je je ook bevindt, je hoort overal het zeer hinderlijke verkeersgeluid van de A58 en van de Chaamseweg. Eindelijk was het zover dat ik het landgoed eens op beeld kon vastleggen. Doch, de toegangspoort was afgesloten. Een goeie honderd meter terug kon ik via een weiland toch nog wat plaatjes schieten. De toegang tot dat weiland was vrij eenvoudig, want deze was niet afgesloten. Maar… voor de derde keer - in zeer korte tijd - kwam ik weer maar eens in ‘aanraking’ met iemand van Staatsbosbeheer, die mij sommeerde terstond van dat weiland af te gaan. Gelukkig had ik net mijn foto’s gemaakt. Volgens hem was het niet toegestaan zich buiten het pad te begeven. Zelfs niet om even een foto te maken, ondanks dat weiland er zeer onverzorgd uitzag. Maar ik bleef rustig en beloofde hem me voortaan aan de regels te houden. Doch, achteraf werd ik toch wel enigszins boos, want wat maakt het uit om even ’n kiekje te nemen van dit prachtige zeer oude landhuis. Want hoeveel natuurschilders zijn er wel niet die ook zo’n weiland betreden om een schilderstukje te maken. En wat dacht u van mensen die met hun hond over de paden wandelen (wel aangelijnd) die meer hinder veroorzaken in dit gebied dan ik. Achteraf beschouwd vond ik ‘mijn aanhouding’ toch wel flink overdreven. Er zijn veel ergere dingen op de wereld, dacht ik zo!

Aanvulling:

(6 november 2008)