New Page 1

65. Kruisland in beeld

Kruisland is een dorp in de gemeente Steenbergen, Noord-Brabant, gelegen tussen Roosendaal en Steenbergen.

Het heeft ongeveer 2.500 inwoners en het vierde in 1987 haar 500-jarig bestaan.

Het kent een hecht verenigingsleven en veel van de geschiedenis van is door een heemkundige kring vastgelegd.

Georgiuskerk - aan de Langeweg

Pastorie aan de Markt

Woongemeenschap ’t Pluspunt – Langeweg

Zicht in de Langeweg

Roosendaalseweg 147

Hieronder volgt een (nog) beknopte weergave van de geschiedenis van Kruisland.

Kruisland:

Een vriendelijk dorp met ongeveer 2.500 inwoners en een hecht verenigingsleven.

In 1987 vierde het haar 500-jarig bestaan.

Gelegen tussen Roosendaal en Steenbergen heeft het z’n eigenheid behouden.

Een bijzonder actieve heemkundige kring heeft veel van de geschiedenis van Kruisland vastgelegd.

Dorpspomp (1) op de Markt

Dorpspomp (2) op de Markt

Molenstraat 131

Langeweg 25

Langeweg 11

Zicht in de Molenstraat

Voormalige werkplaats van Smederij Weijers in de Molenstraat

Kruisland 1487 ~ heden:

De grote polder Kruisland werd in 1487 ingedijkt.

Kruisland heeft zelfs enige jaren een eigen bestuur gehad.

Het oprichten van een schepenbank voor Kruisland werd reeds in de bedijkingsakte van 1487 in het vooruitzicht gesteld: hij trad in 1491 voor het eerst op.

Het bestuur bestond uit een schout en zes schepenen.

De eerste schout van het zelfstandige dorp met een eigen kerk, school, molen en raadskamer was Engelbrecht van Etten.

Van Etten benoemde Jan van den Dycke tot zijn stadhouder (plaatsvervanger).

De Kruislandse schepenbank werd in 1583 opgeheven.

Sinds dat jaar hadden in de schepenbank van Steenbergen twee schepenen voor Kruisland zitting.

Zicht op de voormalige Protestantse kerk (1)

(Foto: 27 augustus 2009)

Zicht op de voormalige Protestantse kerk (2)

Ingang kerk, nu museum: “De Holle Roffel”

Bord tegen de kerk

Zicht in de Graaf Engelbrechtstraat

Dorpshuis “Siemburg” – Graaf Engelbrechtstraat

De Rooms-katholieke parochie ontstond tegelijk met het dorp in 1487.

Tegen het einde der 16e eeuw kreeg het protestantisme vaste voet in Steenbergen.

Dat heeft geleid tot de stichting van een Nederlandse Hervormde gemeente in de stad waarmee die van Kruisland aanvankelijk gecombineerd was.

Later werd Kruisland evenwel een afzonderlijke protestante gemeente.

Markt (1)

Markt (2)

Hoekpandje op de Markt

Hoekpandje verdwenen

(Foto: 27 augustus 2009)

In 1747 stonden de Fransen voor de stad Steenbergen en nog eens in 1795.

Zij plantten de vrijheidsboom en verjoegen het plaatselijk bestuur.

Bestuurlijk kwam Steenbergen in rustiger vaarwater.

De Franse tijd bracht vrijheid van godsdienst, maar het duurde zeker nog vijftig jaar vooraleer de katholieken hun achterstand hadden ingehaald.

De landbouw werd hoofdmiddel van bestaan.

Thans vindt een groot deel van de bevolking zijn werk buiten de landbouw.

Dat wijst er op, dat het tijdperk, waarin de landbouw hier het voornaamste bestaansmiddel was, ten einde loopt.

(bron: Heemkundekring de Steenen Kamer, Steenbergen)

De Schans – Molenstraat 138

Haarstudio Jean-Pierre – Molenstraat 5

Zicht op de kerk

Zicht in de Roosendaalseweg

Mijn indruk van Kruisland: Allereerst: ik was hier voor een wandeling, amper 12 uur later na die brute overval op die autohandelaar. Op maandag vernam ik het bericht via de media. Een opvallend feit was, dat er in de berichtgeving niet het signalement van de 3 daders stond vermeld. Dan weet ik weer genoeg! Alleen bij mooi en warm weer fiets ik nog wel eens die richting uit. In feite ken ik Kruisland slechts bij mooi weer. Op de Markt, alwaar een paar restaurants zijn met terras, is het dan meestal afgeladen vol en het ziet er dan allemaal gezellig uit. Kruisland is echt een dorp temidden van akkers en weilanden. Je zou het dus ook een echt ‘boerendorp’ kunnen noemen. Kruisland is ook het dorp alwaar een groot aantal familieleden uit vroegere tijden hebben vertoefd. Dat roept dan altijd wel een apart sfeertje op. Ook staat er best wel aardige bebouwing in en rond Kruisland. Er staat ook een voormalige Protestantse kerk die is omgetoverd in een museum en helaas nauwelijks te fotograferen. De Georgiuskerk diende eens voor mij als een snelle schuilplaats voor een naderende onweersbui, dit enkele jaren geleden. In feite ligt Kruisland in de route die me uiteindelijk brengt naar Halsteren en omstreken. Het is allemaal prachtig fietsen, behalve als er veel wind staat. Dan is het zeker wel afzien in die polders. Een wandeling door Kruisland duurt niet echt lang, tenzij je de Molenstraat, een stuk Langeweg en Roosendaalseweg, in zijn geheel bewandelt. Kruisland ligt langs de provinciale weg van Roosendaal naar Steenbergen. Ook is er nog een aftakking naar Oud Gastel en met de drukte valt het eigenlijk wel mee. Kortom, mijn wandeling was best aardig te noemen en heb meer foto’s kunnen maken dan ik aanvankelijk dacht te maken.

Aanvulling:

(25 augustus 2008)