New Page 1

73. Langeweg in beeld

(Foto: 9 augustus 2010)

Langeweg is een dorp in de Nederlandse gemeente Moerdijk, provincie Noord-Brabant.

De Langeweg - Richting Zevenbergen

H. Hartkerk – Kloosterlaan 10

(Foto: 9 augustus 2010)

Mariakapel

(Foto: 9 augustus 2010)

De Capucijn

Schoolstraat 21

Zicht op de Zuiddijk

In 1874 vestigden de Capucijnen zich in Slikgat (dat ook tijdens carnaval de naam van Langeweg is).

De paters moedigden onder meer de verering van Donatus aan.

Tot iets na de Tweede Wereldoorlog was Langeweg een Donatusbedevaartplaats.

Er was ook een Donatusreliek.

In 1910 kreeg Slikgat de naam Langeweg.

In 1960 werd Langeweg een rectoraat en in 1978 een zelfstandige parochie.

In 1994 is de laatste pater vertrokken.

Tot 1997 was het dorp verdeeld over twee gemeenten: Zevenbergen en Terheijden.

Sinds 1997 maakt het deel uit van de nieuwe gemeente Moerdijk.

De familie Langeweg stamt af van Daniel Claesz (geboren ongeveer 1595 en voor 1628 gehuwd met Neeltje Jans Aerdonne)

die woonde “aen den Langewegh onder den Klundert.”

De Langeweg - Richting Zevenbergschen Hoek

Huis nabij de kerk

Zuiddijk 41

Langeweg 19

Samenvatting:

In 1874 vestigden de capucijnen zich te Slikgat, dat in 1910 de naam Langeweg kreeg.

De paters moedigden onder meer de verering van Donatus aan, beschermer tegen onweer.

Zij richtten een broederschap op die tot in de jaren zeventig heeft voortbestaan en in de gehele bestaansperiode bijna 13.000 leden heeft geteld,

afkomstig uit Langeweg en de wijde omgeving.

Tot de Tweede Wereldoorlog, misschien nog even daarna, kan van een Donatusbedevaartplaats gesproken worden.

Tegenwoordig steekt nog een klein aantal gelovigen kaarsen op bij het beeld van deze heilige.

Gebouw van Emmaus (voormalig klooster)

(Foto: 18 augustus 2010)

Toegangspoort Emmaus

Bijgebouw (1) – Emmaus

Bijgebouw (2) – Emmaus

Binnenplaats Emmaus

Zicht in Kloosterlaan

(Foto: 9 augustus 2010)

Topografie:

Het dorpje Langeweg, dat slechts een paar straten telt, ligt aan de Lange Weg.

Een oude verbindingsweg tussen Zevenbergen en Terheijden

uit de tijd van de eerste, middeleeuwse landontginningen.

De weg die het dorp in leidt voert de bezoeker tussen twee uitspanningen door rechtstreeks naar de kerkdeur.

Halverwege staat als hommage aan de paters op een sokkel “de Capucijn.”

Het oorspronkelijke eenschepige kloosterkerkje (gebouwd in 1875) was 11 meter breed en ruim 30 meter lang.

Het gebouw was van binnen witgekalkt en ingericht met druk besneden donker eiken kerkmeubilair, grote, kleurrijke schilderstukken en tal van heiligenbeelden. Het beeld van de H. Donatus stond vanaf circa 1915 tot 1944 in het priesterkoor, links van het hoofdaltaar.

In 1944 raakte het kerkje zodanig beschadigd dat het na de oorlog gesloopt moest worden.

In 1951 is een nieuwe kerk gebouwd, naar een ontwerp van architect Schellekens uit Dongen.

De heiligenbeelden staan tegen de zijmuren.

De H. Donatus is op circa 5 meter hoogte bevestigd tegen de muur, tussen de tweede en derde biechtstoel.

In een vitrine achterin de kerk geeft een schaalmodel een indruk van het oude kerkgebouw met klooster.

Bruggen over de Mark en zicht in de Brede Weg

Zicht op de Mark

(Foto: 9 augustus 2010)

Grenspaal – 15e eeuw: Brabant-Holland

Café Tempelier – Zuiddijk

Schoolstraat 6

Cultusobject:

In het verleden zal er een Donatusreliek zijn geweest, maar deze kon in 1997 niet meer worden achterhaald.

Het neogotische eikenhouten beeld van de H. Donatus is onbeschilderd en circa 1 meter hoog.

Het is afkomstig uit het atelier van de Bossche beeldhouwer H. van der Geld.

Zicht op de Mark

Zicht in de Kloosterlaan

Verering:

In 1874 stichtten de capucijnen van Meerseldreef (B) een klooster te Slikgat.

In augustus 1887 openden zij er ook een kleinseminarie.

In 1910 namen de paters het initiatief om tot wijziging van de dorpsnaam te komen.

De aanwezigheid van de paters maakte het dorp tot godsdienstig middelpunt voor de wijde omgeving.

Lange tijd waren de paters officieel niet belast met de gewone zielzorg, want Langeweg viel parochieel onder Zevenbergen, Terheijden en Zevenbergschen Hoek. Gaandeweg echter namen zij steeds meer zielzorgtaken op zich.

Uiteindelijk werd Langeweg in 1960 een rectoraat en in 1978 een zelfstandige parochie.

In 1994 is de laatste pater vertrokken.

Begin Markweg naar Langeweg

Idem, doch inmiddels verbreed (24-04-2009)

Hoeve Fort Oranje – Markweg

(Foto: 9 augustus 2010)

Dorpshuis Ons Stedeke

(Foto: 9 augustus 2010)

De capucijnen startten tal van devoties, die het dorp het karakter van een bedevaartoord gaven.

Op de vijf Mariafeesten van het jaar kon een volle aflaat verdiend worden.

Hetzelfde gold voor het Portiunculafeest, genoemd naar het kapelletje van St. Franciscus vlakbij Assisi, waarvoor in 1877 en 1878 zelfs tal van gelovigen helemaal uit Meerseldreef kwamen, waar deze devotie door het tijdelijk vertrek van de paters was weggevallen.

Daarnaast vormde ook de verering voor de volksheilige Donatus, beschermer tegen onweer, een reden om vanuit de omgeving Langeweg te bezoeken.

Voormalig zusterklooster met meisjesschool aan de Langeweg 46

Idem

(Foto: 9 augustus 2010)

Aanvulling: Op 12-9-1913 kwamen op verzoek van de Capucijnen 5 zusters van Veghel naar Langeweg om een school te stichten.

Op 21-3-1913 volgt er een aanbesteding voor de bouw van een zusterklooster en meisjesschool (de latere Mariaschool).

De architect was Joh. Van Dongen uit Breda.

Eind 1913 volgt inwijding van de school en in januari 1914 betrokken de zusters hun nieuwe klooster.

Voetbalveldje

Op 10 april 1887 werd, op verzoek van de paters, de broederschap van de H. Donatus te Langeweg opgericht door de bisschop van Breda.

Aanleiding tot de oprichting vormden “herhaalde ongelukken die in de laatste jaren in de nabijheid van ons klooster door onweder zijn veroorzaakt,”

zo schreef Ambrosius, pater gardiaan, aan de bisschop.

Pater Ambrosius was geboren in ? Ledeacker, een plaats die sinds 1861 eveneens een Donatusverering kende.

Op 18 mei verleende paus Leo XIII een volle aflaat.

De opening van het kleinseminarie en de eerste viering van het Donatusfeest vielen beide in de zomer van 1887.

Van 1887 tot 1973 zijn 12.614 namen in het register ingeschreven.

Het dorp zelf telde gedurende de gehele periode nooit meer dan circa 1000 inwoners.

De eerste jaren groeide de broederschap het snelst.

Tot begin jaren dertig kwamen er per jaar nog een paar honderd leden bij, in dalende lijn.

Midden jaren dertig volgden er nog enkele tientallen per jaar, daarna was het aantal nieuwe inschrijvingen zeer gering,

uitgezonderd een opleving in de jaren 1952 en 1953.

Zijvleugel Voormalig zusterklooster met meisjesschool

(Foto: 18 augustus 2010)

Mariaschool

De cultus en de broederschap waren toen echter al een lokale aangelegenheid geworden.

Jaarlijks werd het feest van Donatus gevierd op de tweede zondag in juli met octaaf.

De hele week kon men zich bij het klooster laten opnemen in de broederschap.

Nogal wat vereerders hadden thuis een gipsen Donatusbeeld staan

en op enkele boerderijen staat nog steeds zijn beeld in een nis boven de mendeuren.

Tegenwoordig wordt de mis op de tweede zondag in juli nog gelezen ter ere van deze heilige: de kaarsenbak staat rond die tijd vol.

Ook de rest van het jaar worden kaarsen opgestoken bij zijn beeld.

Vanaf 1902 was een broederschapsprentje beschikbaar:

waarschijnlijk werden ook ringen, medailles en rozenkransen aangeboden.

In de tekst van het prentje wordt namelijk aangeraden deze voorwerpen, nadat ze aan de reliek waren aangestreken, ter bescherming bij zich te dragen.

H. Hartkerk en Emmaus

Schoolstraat 30

Zicht op H. Hartkerk en Emmaus

Nog even iets over Emmaus Langeweg:

Kloosterlaan 6, 4772 RA Langeweg, 0168 - 324 524

In de woongroep leven maximaal elf bewoners.

Voor sommige bewoners is Emmaus een levensinvulling, anderen vertrekken na verloop van tijd.

Mensen die in de woon- en werkgemeenschap willen leven melden zichzelf aan of komen na bemiddeling van een hulpverlenende instantie.

Na een kennismakingsgesprek en een proeftijd wordt besloten of degene kan blijven.

De groep staat open voor alle leeftijden.

Mensen met een zware verslavingsproblematiek of een grote behoefte aan professionele ondersteuning kunnen bij Emmaus niet terecht.

Alle bewoners werken mee in het kringloopbedrijf en nemen deel aan groepsactiviteiten.

We voeren gezamelijk het huishouden, waarin milieubewustzijn een belangrijk uitgangspunt is.

Iedereen is verzekerd van kost en inwoning.

Een aantal bewoners is als werknemer in dienst van de stichting.

Zij ontvangen zakgeld en zijn verzekerd.

Vrijwilligers bieden een deel van hun tijd en energie aan om de doelstelling van Emmaus te ondersteunen.

Zij vinden tegelijkertijd een zinvolle bezigheid en een gelegenheid voor ontmoeting en gezelligheid.

De werkzaamheden die ze verrichten zijn zeer divers:

onder andere het sorteren van binnengekomen goederen, opruimen en inrichten van de winkels, de verkoop, onderhoudswerkzaamheden aan gebouwen en terrein, bloemen- en moestuin.

De besluitvorming ligt voor wat betreft de grote lijnen bij het stichtingsbestuur.

De dagelijkse gang van zaken wordt bepaald door de kerngroep en de coördinator.

Zie ook:

Langeweg – Het Dorp

Mijn indruk van Langeweg: Deze keer kwam ik in Langeweg via de Markweg (zie foto). Voor zover ik kan herinneren was deze er vroeger ook al. Vooral voor fietsers een snelle verbinding tussen Prinsenbeek en Langeweg. Maar ook automobilisten maken van deze korte verbinding gebruik, doch je kunt elkaar op dit weggetje nauwelijks passeren. Na een kilometer of wat kom je dan Langeweg binnenrijden. Vroeger had je ook nog een verbinding vanuit café De Tol via de Noordseweg, maar het viaduct over de A16 is reeds jaren verdwenen. Langeweg is zeker niet het mooiste dorp van Brabant, maar dat heeft heel veel te maken met verwoestingen in de Tweede Wereldoorlog. Langeweg is ook maar een klein dorp. Net zo iets als Effen, maar toch wel met wat meer bezienswaardigheden. Het is er uiteraard niet druk, behalve de Langeweg (N285), die langs het dorp heenloopt. Dat is een prachtige geasfalteerde weg, maar de meeste automobilisten denken dat ze op een racebaan zitten. Het is daar werkelijk levensgevaarlijk om over te steken. De echte bezienswaardigheid vind ik toch wel het voormalige klooster alwaar nu Emmaus in gevestigd is. Ik wilde ook op het binnenterrein wat foto’s maken, maar de toegang werd me geweigerd. Maar geen nood. Een stuk verder aan de achterzijde stond het hek open en kon daar m’n foto’s maken die ik wenste. Langeweg is toch in de loop der jaren wat uitgebreid met nieuwe woningen, want in de jaren vijftig toen ik met enige regelmatig door het dorp kwam – via de Zuiddijk -, was het echt een gat van ‘hier tot ginder.’ Het heette niet voor niks: Slikgat. Toch moet ik zeggen dat het best wel een aardige wandeling was en heb toch nog wel zo’n 2 uur bij elkaar ‘rondgescharreld.’

Aanvulling:

(22 juli 2008)