New Page 1

37. Loenhout in beeld

Loenhout is een deelgemeente van Wuustwezel en is vooral bekend omwille van zijn jaarlijkse Bloemenstoet (een bloemencorso)

met als centrale thema “het kind.”

Bezienswaardigheden:

De laatgotische kerk van Loenhout, gebouwd rond 1525 is toegewijd aan Sint-Petrus en Paulus.

Het gebouw werd in 1756 gerestaureerd.

In 1940 werd de kerk en haar inboedel volledig vernield.

Wederopbouw volgde in de jaren 50.

In de kerk vindt men een retabel van Sint-Quirinus uit 1545 van Jan Van Veldhoven.

Sinds 1976 is de kerk een beschermd monument.

Sint Petrus en Pauluskerk

Bord tegen de kerk

“In de Kievit” – Hoek: Brechtseweg-Tienpondstraat

Frituur de Eethoek – Huffelplein 6

Herberg De Keizer heeft zijn uiterlijk uit de 17e eeuw bewaard.

Oorspronkelijk was het een jeneverstokerij,

vanaf 1858 een school waar de kloosterzusters van Gijzegem les gaven.

In 1984 vertrokken de zusters, restauratie van het gebouw volgde in 1996.

Herberg-Restaurant “De Keizer” – Huffelplein 14

De naam Loenhout schijnt “esdoornbos” te betekenen.

Loenhout is een landelijke gemeente, gelegen op de noord-oostelijke grens van het arrondissement Antwerpen.

Loenhout telde in 1976: 2930 inwoners en was 3111 ha. groot.

Ten westen vloeit de Grote AA, die de scheiding vormt met Wuustwezel en het oostelijk deel wordt doorsneden door de E-19.

De bebouwde kom ligt in het westen.

Loenhout behoort sedert 1-1-1977 tot de gemeente Wuustwezel.

Geschiedenis:

De oorsprong van het dorp is Frankisch.

De eigenlijke ontginning werd echter pas ingezet onder keizerin Maria Theresia.

Loenhout was van oudsher een landbouwdorp en is dit tot op heden gebleven met weiland,

voedergewassenteelt, een weinig tuinbouw en een sterk ontwikkelde pluimvee- en varkensteelt.

Feestzaal ’t Guldenhof – Tienpondstraat 1

Zicht in de Kapelstraat

Standbeeld naast de kerk

De dorpskern van Loenhout, de Huffel geheten, bestaat eigenlijk uit twee centra.

Het ene wordt gevormd door het kerkplein, het andere is van oorsprong een echte Frankische driehoek en ligt ten noorden van het kerkplein.

Het tweede plein heet nu de Oude Dorpsstraat, maar werd voorheen “de Plaetse” genoemd.

Aan dit plein staan enkele fraaie oude huizen, vanouds bekend als de “Elsackerhuizen.”

De oudste bebouwing treft men aan rond de Oude Dorpsstraat (met onder andere het Schaliënhuis en de Secretarishoeve)

en de oude verbindingsweg Wuustwezel - Hoogstraten (met de parochiekerk, de St. Quirinuskapel, de pastorie en de tiendschuur).

Huizenblok in de Pastoriestraat

Oorlogsmonument bij de kerk

Zicht op Melkerij “De Stroobloem Loenhout” vanuit de Kapelstraat

De oudste blijk van de bemoeienis der van Elsackers met het Schaliënhuis dateert van 26-08-1560.

Op die datum kocht Michiel van Elsacker het huis van Jacob van der Vloet, schout te Wernhout.

Het Schaliënhuis was vanouds een brouwerij en een herberg, waar de schout en de schepenen van Loenhout hun vergaderingen hielden.

Het brouwen van bier, dat van zeer groot belang was in een tijd, omdat veilig drinkwater schaars was, werd door zeer vele landbouwers aan huis gedaan als nevenbedrijf, even als het houden van een herberg overigens.

Het kasteel (aan de Hofdreef) werd gebouwd ter plaatse van een 15e eeuwse waterburcht, die verschillende malen van eigenaar veranderde.

Alleen de noordelijke traptoren met korfboogvormige muuropeningen en enkele moerbalken met versierde sloffen bleven bewaard.

Het huidige kasteel zou ge(ver?)bouwd zijn in 1746 door Jan Walckiers.

In 1841 kwam het kasteel aan de familie Montens die het volledig vernieuwde en restaureerde.

Kasteel “De Heerlijkheid van Loenhout”

Bijgebouw (1) van het kasteel

Bijgebouw (2) van het kasteel

De parochiekerk van St-Petrus en St-Paulus (gelegen aan de oude baan Hoogstraten - Loenhout - Wuustwezel)

is een laat-gothische kerk en werd gebouwd rond 1525.

De toren echter zou reeds dateren van vóór 1485 en werd gerestaureerd in 1756.

Herstellingswerken werden uitgevoerd in 1853, 1866, 1885, 1923, 1928 en 1935.

In het oorlogsjaar 1940 werd het gebouw en het meubilair van de kerk zwaar beschadigd en zo verdwenen al de grafzerken.

Herstellingswerken werden uitgevoerd in de periode 1949-1951.

De oudst gekende schepenbank (in 1411) van Loenhout bestond uit:

Jan Peeterssone, Peeters van der Ast, Meeus Laureyns, Weyeman van der Beke, Henric Lodewijcx, Geert de Wolve en Heynric Peeter Heijlens.

In 1470 waren dit Jan Heylen, Jan van der Ast, Lenaert van der Buyten, Cornelis Bode, Jan Lodewijcx, Wouter de Bije en Henric Hovelmans.

Hoeveel van deze namen komen nu nog in de gemeente voor?

De Bibliotheek (voorheen gemeentehuis)

(Foto: 12 oktober 2009)

Zicht op het Huffelplein

Loenhout heeft drie molens gehad.

De jongste, die een stenen molen was, is door de oudste Loenhoutenaren nog gekend.

De twee andere dateren van in de oudheid.

Een houten windmolen was gelegen aan de Molenakker.

Tijdens een storm in 1911 is hij omgewaaid en nooit meer hersteld.

Hij was toen eigendom van de familie Van Dijck.

Maar er was nog een watermolen gelegen op ter Eyck, daar waar nu nog de Watermolenbrug gekend is.

Over deze molen is weinig bekend.

Hij wordt zeer weinig in de archieven vermeld.

School in de Kerkblokstraat

Oude boerderij in de Kerkblokstraat

Pastorie? In de Pastoriestraat

Wijkhuis en Muziekacademie – Brechtseweg 29

De loenhoutenaren worden spottend de “pezeriken” genoemd (pezerik = varkenspees).

De pezerik werd gebruikt om zagen, schoenen, enzovoorts te smeren.

De pezerik ( = bullepees) werd opgehangen onder de luifel naast de achterdeur.

Men verhaalt dat dit werd gedaan omdat men weinig tijd had om te schoven ( = schaften).

Sommigen zeggen dat de loenhoutenaars dus harde werkers waren, volgens het spreekwoord:

“ergens de pees op leggen.”

Sint Quirinuskapel (1) aan de Kapelstraat

(Foto: 12 oktober 2009)

Sint Quirinuskapel (2) aan de Kapelstraat

(Foto: 12 oktober 2009)

Bord tegen de kapel

Waterput achter de Sint Quirinuskapel

(Foto: 12 oktober 2009)

Mijn indruk van Loenhout: Loenhout is een deelgemeente van Wuustwezel. In het artikel: “Een wandeling door Wuustwezel” had ik in de omschrijving al enige dingen vermeld betreffende Loenhout. Het leek me daarom ook logisch nu eerst door Loenhout te gaan wandelen. Loenhout ligt slechts zo’n 3 kilometer verwijderd van Wuustwezel. Loenhout lijkt daarom ook wel enigszins op Wuustwezel. Ook hier was het weer zeer aangenaam doorheen te wandelen. De bezienswaardigheden zijn direct rond de kerk te vinden. Het eerste wat ik tegenkwam vanuit Wuustwezel was een kasteeltje (of landhuis), welke ik aan de linkerkant zag staan, min of meer tussen de weilanden in en ben daar uiteraard eerst naar gaan kijken. Een prachtig gebouw met ook nog wat bijgebouwen daarvoor. Ook ligt hier nog een gracht omheen en het complex was alleen toegankelijk via een van de diverse bruggetjes die daar aanwezig zijn. Een goeie kilometer verder heb je dan Loenhout liggen. Daar ben ik weleens doorheen gereden. Ik kon in ieder geval de kerk nog wel herinneren. Loenhout is toch nog wel wat groter, dan ik me op het eerste gezicht voorstelde. Er zijn best wel veel straatjes, die dan bij de kerk uitkomen. De kerk is het absolute middelpunt van het dorp. Ook is het tamelijk druk met het verkeer. Om veilig te kunnen oversteken kom je daar toch wel ogen te kort. Ik heb de indruk dat de meeste inwoners, als ze een boodschap moeten doen, hoe dichtbij dan ook, allemaal in de auto stappen om hun inkopen te gaan doen. Want voetgangers kwam ik bijna niet tegen, maar wel des temeer auto’s. Op de terugweg, via de Kapelstraat, richting Hoogstraten zag ik nog een oude kapel staan, welke in de fotoreportage staat afgebeeld. Doordat ik via deze kapelstraat terugging, had ik tevens een kortere weg naar huis. Immers een eindje op weg richting Hoogstraten was er een prachtige, weliswaar zeer lange weg richting Meer en sneed daardoor een heel stuk af en met een flinke wind in de rug is dat natuurlijk zeker wel fijn fietsen. Doch, achteraf gezien ben ik toch wel weer wat vergeten te bezoeken, maar dat neem ik wel mee als het Dorp Brecht aan de beurt is. Dat ligt daar weer zo’n 5 kilometer vandaan. De aanvullingen zijn in ‘aantocht.’

Kees Wittenbols.

Maart 2007

Op 16 mei 2007 ben ik nogmaals naar Loenhout gegaan. In bovenstaande samenvatting had ik al aangegeven dat ik het een en ander was vergeten te fotograferen. Daar kwam ik toen achter met het bijplaatsen van de beschrijvingen. Het ging met name om de situatie in de Oud-Dorpsstraat. Het laatste wat ik toen fotografeerde was die school in de Kerkblokstraat. Als ik 100 meter verder was doorgelopen was ik vanzelf in de Oud-Dorpsstraat terechtgekomen, alwaar enkele schitterende panden bij elkaar staan. Het zal zeker deze fotoreportage meer dan compleet maken. Ondanks het een regenachtige dag was kwam daar ter plaatse zomaar ineens de zon tevoorschijn en het bleef verder de gehele dag droog. Daarna vervolgde ik mijn weg richting Wuustwezel om daarna een wandeling te gaan maken in Wernhout. Deze zal spoedig volgen.