140. Numansdorp in beeld

Numansdorp is een dorp en voormalige gemeente in de provincie Zuid-Holland, gelegen in de Hoeksche Waard aan het Hollands Diep.

Per 1 januari 1984 is de gemeente Numansdorp samen met de gemeente Klaaswaal opgegaan in de nieuwe gemeente Cromstrijen.

Het Lange-afstand-wandelpad van de route Floris V-pad, doet dit dorp aan.

Nederlands Hervormde Kerk – Torenstraat 18

(Foto: 9 mei 2011)

Voorstraat 30

Idem

Hoge Huys – Schuringsedijk

(Foto: 9 mei 2011)

Idem, foto: 9 mei 2011

Zicht in de Voorstraat

Geschiedenis

Numansdorp zag in 1642 het levenslicht.

Dit dorp is gebouwd in de Numanspolder.

De bedijking van deze polder heeft lang op zich laten wachten.

Dit was te wijten aan onenigheid tussen de heren van Cromstrijen en de eigenaren van Zuid-Beijerland.

Toen de stichting van het dorp in de Numanspolder eenmaal een feit was, werd nog gezocht naar een naam.

In de volksmond had het plaatsje inmiddels de naam Buitensluis gekregen, maar een officiële titel was er nog niet.

In vergadering werd besloten dat het dorp de naam Dorp van Cromstrijen moest gaan heten.

Dijkgraaf Vos, de voorzitter van de vergadering, vond echter dat het dorp naar de allereerste Ambachtsheer, Mr. Gerard Numan genoemd moest worden.

In 1660 ontstond een jaarlijkse kermis, waar in 1712 de Buitensluisse Paardenmarkt bij kwam.

Deze paardenmarkt was in zijn hoogtij dagen zeer bekend in de gehele regio en ook nu nog is de markt zeer populair,

zij het met een beduidend kleiner aantal paarden en meer marktkramen.

De eerste bebouwing van het dorp vormde zich rond een uitwateringssluis aan de Numanspoldersedijk (nu Molendijk) en van daaruit langs de Binnenhaven.

Op de hoofdstraat, oftewel de Voorstraat, werden dwarsstraten aangelegd.

Aan het einde van een van de dwarsstraten, de Kerkstraat, werd in 1653 de kerk gebouwd.

Rond de eeuwwisseling van de 19e op de 20e eeuw werd de bebouwing uitgebreid langs de oostzijde van de Voorstraat en langs enkele dwarsstraten.

De uitwateringssluis was tot 1662 een houten sluis.

Hierna is de sluis van steen gemaakt.

De uitwateringssluis is sinds 1912 een gemaal; eerst een dieselgemaal, sinds 1942 een elektrisch gemaal.

Aan het Hollands Diep in de zeedijk van de Torensteepolder heeft Numansdorp een sluisdeur.

Deze stamt nog uit de tijd van eb en vloed van voor 1970 (voor afsluiting van Haringvliet en Volkerak).

De Molendijk had een sluis naar de Binnenhaven, de Buitensluis.

Er loopt van hier een water naar Klaaswaal.

Bij de Middelsluissedijk (van 1625) was de sluis van de polder Groot-Cromstrijen ofwel de Middelsluis (tevens dorp) en in de Boomdijk,

halverwege Numansdorp en Klaaswaal bevond zich de sluis van de polder Klein-Cromstrijen ofwel de Oude Sluis.

Voorstraat 3

VMK Makelaars & Taxatiekantoor – Voorstraat 8

De Lange Optiek – Voorstraat 10

Ambiance Zonwering (Hormann) – Voorstraat 54

Cafetaria ’t Pandje – Voorstraat 22

Style lingerie B.V. – Burgemeester de Zeeuwstraat 3B

Burgemeester de Zeeuwstraat 10

Burgemeester de Zeeuwstraat 13

Burgemeester de Zeeuwstraat 15

Fort Buitensluis

In 1793 werd naast de haven van Numansdorp een aarden fort aangelegd.

Doel van dit fort was om de scheepvaart tussen de Volkerak en het Hollands Diep in de gaten te houden.

In dit jaar viel Frankrijk de Oostenrijkse Nederlanden aan.

Door de Tweede slag bij Neerwinden blijven we onder Oostenrijks bestuur.

In 1795 begint de Bataafse Republiek.

Onder het Tweede kabinet van Thorbecke werd in 1862 het fort versterkt.

Vanaf 1874 is het fort onderdeel van de Stelling van het Hollandsch Diep en het Volkerak.

In 1915 werd het fort voor de tweede keer versterkt, deze keer met gewapend beton.

Burgemeester de Zeeuwstraat 16

Burgemeester de Zeeuwstraat 24

Burgemeester de Zeeuwstraat 26

Jenny’s Mode - Burgemeester de Zeeuwstraat 29 & Delta Bad en Mode - Burgemeester de Zeeuwstraat 31

Molen Landzicht uit 1856 – Burgemeester de Zeeuwstraat 52A

Burgemeester de Zeeuwstraat 86

Burgemeester de Zeeuwstraat 94

Burgemeester de Zeeuwstraat 96

Basisschool De Dubbeldekker – Buttervliet 2

Idem, foto: 9 mei 2011

Tweede Wereldoorlog

De soldaten uit het fort krijgen op 12 mei 1940 de opdracht om in Westmaas de Barendrechtse brug te beveiligen.

Op 13 mei 1940 verlaat deze afdeling zijn geschut en gaat via Brielle naar Den Haag.

Op 14 mei 1940 vlucht Frits Philips uit Eindhoven en wordt bij Numansdorp gebombardeerd.

Hij wordt niet geraakt en komt aan in Den Haag.

Begin 1944 wordt de bevolking van Numansdorp door de Duitsers geëvacueerd.

Als verdediging tegen de geallieerden zetten zij delen van Numansdorp onder water.

Na de oorlog wordt Numansdorp uitgebreid met nieuwe wijken ten westen en ten oosten van de Binnenhaven.

Inmiddels heeft Numansdorp bijna 9000 inwoners.

Ergens tussen 1985 en 1989 is het oude gemeentehuis met een groot glas-in-loodraam gesloopt.

Dit gemeentehuis stond op de plek, waar nu Rabobank (sinds 01.01.2008 gezondheidscentrum Het Zandpad) staat.

De Wethouder van der Veldenweg heette toen nog Raadhuislaan.

Een nieuw gemeentehuis werd gebouwd aan de Buttervliet.

Burgemeester de Zeeuwstraat 80

Zicht op het water tussen Burgemeester de Zeeuwstraat en Groeneweg

Groeneweg 54

Groeneweg 47

Zicht in de Groeneweg

Groeneweg 29

Idem

Oud-Gereformeerde Gemeente - Groeneweg 21

ABN-AMRO – Groeneweg 15

Installatiebedrijf De Ruiter – Groeneweg 7

Groeneweg 4

Havenstraat 30

Havenstraat 47

Zicht in de Havenstraat

Zicht in Heulbrug

Zicht op het water tussen de Voorstraat en Havenstraat

Havens en veerdiensten

De oudste haven van Numansdorp is de Binnenhaven of Gemeentehaven.

Vanuit deze haven vertrokken ook de vroegere veerdiensten naar Noord-Brabant, Goeree-Overflakkee en Zeeland.

In 1900 werd door het Rijk de Veerhaven aangelegd.

Later is ook een (privé)jachthaven gebouwd op het Numansgors vlakbij het Fort.

Wat verder naar het oosten bestond er vanouds een vierde haventje, dat eigendom was van de Ambachtsheerlijkheid Cromstrijen.

De Rotterdamsche Tramweg Maatschappij, had in 1898 een tramlijn had aangelegd naar Numansdorp vanuit Rotterdam Zuid.

Op de Veerhaven konden de passagiers overstappen op veerdiensten van de RTM naar de volgende plaatsen:

Willemstad (Noord-Brabant) en

Zijpe (Zeeland).

Beide veerdiensten werden opgeheven toen het Deltaplan met bruggen en dammen zorgde voor betere en snellere oeververbindingen.

Na de opening van de Haringvlietbrug (20-7-1964) hield de veerdienst naar Zijpe op.

De veerdienst naar Willemstad bleef tot 1966 varen.

Het veer naar Willemstad werd in eerste instantie gevaren met s.s. Numansdorp.

Voor 1900 bestond het veer al, maar dan onderhouden met zeilschepen.

Tot 1839 was de oversteek van Willemstad naar Numansdorp onderdeel van de route van Rotterdam naar Antwerpen.

Voor de veerdienst naar Zijpe had de RTM speciaal een, voor die tijd snelle, stoomveerboot laten bouwen, de s.s. Minister C. Lely.

Tussen april 1938 en juli 1964 verzorgde rederij Van der Schuyt (later: SBS) een veerdienst tussen Numansdorp en Den Bommel (Goeree-Overflakkee).

Hier voer de motorveerboot “Prinses Beatrix” 6-7 x per dag op en neer.

Deze boot was een voormalige Rijnveerboot, die onder de naam “Bad Honnef” tussen ca. 1928 en 1935 tussen de plaatsen

Bad Honnef en Remagen de Rijn overstak.

De Haringvlietbrug maakte ook deze veerdienst overbodig.

Kerkstraat 5

Kerkstraat 9

Huizenblok hoek: Torenstraat en Kerkstraat

Idem

Kerkelijk Centrum De Voorhof – Torenstraat 16

Torenstraat 19

Torenstraat 13

Torenstraat 7A

Zicht in de Torenstraat – met gelijk links Bakkerij De Ambacht op nummer 9

Nederlands Hervormde Kerk – Torenstraat 18

Torenstraat 41

Tweewielerspecialist Bas van der Koog – Werkplaats: Torenstraat 57

Zicht in de Torenstraat, vanuit de kerk

Muziek- en Danscafé De Vrije Wereld – Torenstraat 30

Zicht in de Kerkstraat, vanuit de kerk

Zicht op de Torenstraat, vanaf de Schuringsedijk

Zicht in de Schuringsedijk

Belangrijke Numansdorpers

De heer P.M.H. Welker heeft veel historisch materiaal vastgelegd in zijn boek 1492-1892

Vier eeuwen regeering en arbeid ten plattelande in Holland - Geschiedenis van de Ambachtsheerlijkheid, de Polders en de Dorpen van Cromstrijen,

uit oorkonden getrokken in het vierhonderdste jaar na de uitgifte en leenverheffing uit 1892.

De heer Welker was directeur van de Rijksnormaallessen te Numansdorp.

Dr. Cornelis Flohil 1858/1950 vestigde zich op 4-05-1886 als plattelandsarts in Numansdorp. (Flohilstraat, Flohil Bank).

De Flohilstraat is een zijstraat van de Vlielanderstraat en vormt een verbinding tussen de Vlielanderstraat en Poortvlietstraat in Numansdorp.

De Flohilbank is er ook nog en deze staat aan het einde van de Voorstraat in Numansdorp nabij het “Hoge Huys” of “Witte Huis.”

Daarachter is een plein dat in de volksmond “Flohilplein” wordt genoemd.

Roderick Glastra - tweevoudig wereldkampioen sledehondenrennen

Restaurant ’t Schippershuis – Molendijk 2

Fortlaan 8

Watersportvereniging Numansdorp – Dorpshaven 3

Zicht op de jachthaven – Dorpshaven

Dorpshaven

Idem

Woning (1) aan de Havenkade

Woning (2) aan de Havenkade uit 1901

Gevelsteen (zie foto hierboven)

Zicht op Numansdorp

Zicht in de Beneden Molendijk

Maria Hoeve – Koninginneweg 3

De Zomp 2

Zicht op het water bij De Zomp

Hoeve Interieurverzorging - Voorstraat 15

Sport

De plaatselijke voetbalvereniging N.S.V.V. behoorde in de jaren tachtig tot de top van de amateurs.

N.S.V.V. werd kampioen in de hoogste klasse van het zaterdagvoetbal in 1984, 1987 en 1990.

Buurten en wijken

Oranjewijk (zuidwest)

Bomenbuurt (west)

Vogelbuurt (zuidoost)

Componistenwijk (noordwest)

Middelsluis (noord)

Philipsburg (oost) (nieuwbouwwijk): Straatnamen in deze wijk dragen namen van ambachtsheren

en andere belangrijke personen in de geschiedenis van Numansdorp.

(Teksten: uit Wikipedia)

Voetbalveld van N.S.V.V. – Wilhelminastraat 1

Gezien vanaf de Molendijk

Ingang voetbalveld N.S.V.V.

(Foto: 9 mei 2011)

Zicht in de Veerweg

Marina Numansdorp – Veerweg 5 en 7

Idem

Oorlogsbunker, aan het eind van de Veerweg

Zicht op de jachthaven van Marina Numansdorp

Zicht op Haringvlietbrug (1)

Zicht op Haringvlietbrug (2)

Industrie aan de Veerweg

Zicht in de Molendijk

Golfclub Cromstrijen

Sporthal Cromstrijen

(Foto: 9 mei 2011)

Situatie rond de Havenstraat:

(Foto’s: 9 mei 2011)

Havenstraat 6-8-10

Havenstraat 2

Oude loods in de Havenstraat

Idem

Mijn indruk van Numansdorp: Zo’n jaar of zeven geleden bracht ik al eens een bezoek aan Numansdorp. Dat was toen hartje zomer. Ik kan nog goed herinneren dat het in de Voorstraat hartstikke druk was met winkelende mensen en toeristen. Nu was het voorjaar en natuurlijk wel minder druk, maar toch nog heel sfeervol allemaal. Toen kwam ik alleen een kijkje nemen en nu voor het maken van foto’s. Zo rond de kerk staan best wel een aantal mooie en oude huizen en opvallend vond ik de rechterzijde van de Burgemeester de Zeeuwstraat de talrijke mooie villa’s. Ik maakte een wandeling tot Basisschool De Dubbeldekker en ging toen weer terug via de Groeneweg. Terug bij de kerk aangekomen had ik er al ruim twee uur opzitten en zeker al zo’n honderd foto’s gemaakt. Er zijn vrij veel winkels in Numansdorp viel me op en waar je je ook bevindt, het doet allemaal gezellig aan. Daar werkte het weer natuurlijk ook wel aan mee met zo’n 20 graden en volop zon. De bebouwde kom van Numansdorp ligt toch nog wel op enige afstand van het Hollandsch Diep, maar aan de Dorpshaven is het natuurlijk ook goed vertoeven. Veel rijksmonumenten heeft Numansdorp niet, doch er staan her en der toch wel - naar mijn mening - prachtige oude huizen en deze zien er allemaal goed verzorgd uit. Ook viel mij het reusachtige golfcomplex op van Golfclub Cromstrijen. Een gigantisch groot terrein en het was er redelijk druk met spelers op deze dag. Ik denk dat ze ven heinde en verre hier komen golfen. Met het teruggaan ben ik nog even de Veerweg ingereden en daar heb je nog een flinke jachthaven liggen en helemaal op de kop is er ook nog een speeltuintje en er staat een oorlogsbunker. Aan de andere kant van het haventje zag ik er ook nog enkele staan. Bij een volgende gelegenheid ga ik een rondje rondom het dorp maken en ben er van overtuigd dat ik nog mooie dingen zal ontdekken (Kees Wittenbols).

Voor artikelen over Numansdorp

Klik hierop

Kees Wittenbols.

6 april 2011

Home